En marka rehberler

Gönderi Zamanı: 23 Haziran 2013 10:26 Okunma Sayısı:1124 Kategori: Son Yazılar

Türkiye’de niş bir alan seçip, o alanın en iyisi olarak hizmet veren rehber var. Rehberler günümüzde bulundukları seviyeye ortalama 15 yılda geldi. Kariyerlerinin zirvesinde olan uzman rehberler, keyifle gezip gezdirerek yıllık ortalama gelirlerini 100 bin dolara çıkarabiliyor.

Sürekli yene şeyler öğrenmek ve bunları gezdirdiğiniz kişilere anlatmaktan hoşlanıyorsanız size tur rehberliğini meslek olarak seçmenizi öneririz. Aşağıda kısa öykülerini okuyacağınız rehberlerin önemli bir kısmı bir seyahat acentesiyle koordineli olarak çalışıyor.  Öncelikle, nasıl rehber olunduğunu kısaca anlatmakta yarar var. Üniversitelerin turist rehberliği bölümlerinden mezun olunduktan sonra, belirli dönemlerde açılan “Turist Rehberliği Sertifika Programları”nın başarıyla tamamlanması şart. Programı tamamlayanlar bir seyahat acentesine bağlı olarak bin 500 lira başlangıç maaşıyla işe başlıyor. Bu parayı küçümseyip beğenmeyebilirsiniz. O zaman tıpkı aşağıda ayrıntılarını okuyacağınız belli bir alanda uzmanlaşan rehberleri kendinize örnek alarak, aranan biri haline gelip daha fazla kazanabilirsiniz…  
Niş bir alan seçip, o alanın en iyisi olarak hizmet veren bir rehberin yıllık kazancı, işin yoğunluğu ve sezonun uzunluğuna bağlı olarak 100 bin dolardan başlayıp 150 bin dolara kadar çıkabiliyor. Ancak, bu parayı kazanmanın yolu kendini yetiştirip belli bir alanda uzmanlaşmaktan geçiyor. Para Dergisi olarak, hem Turist Rehberleri Birliği’nden (TUREB) hem de mesleğin zirvesindeki yedi rehberden bilgiler alarak konuyu sizin için araştırdık.

Nasıl rehber olunur?
Nasıl rehber olunur sorusuna yanıt için başvurulması gereken ilk ades hiç şüphesiz TUREB. TUREB’ten aldığımız bilgileri şöyle özetlemek mümkün: “Profesyonel turist rehberi olmak için, üniversitelerin turist rehberliği bölümlerinin ön lisans, lisans veya yüksek lisans programlarından mezun olmak lazım. Mezun olduktan sonra,  belirli dönemlerde açılan ‘Turist Rehberliği Sertifika Programlarını’ başarıyla tamamlamanız gerekiyor. Programlar, 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu’na göre; Turist Rehberleri Birliği’nin ve TÜRSAB’ın ortak önerileri ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın onayıyla turizm sektörünün ihtiyaçları da dikkate alınarak belirleniyor. Dil kursları ve diller de gerektiği hâllerde belirlenen bölgelerde, yönetmelikle kurs ve sınavlara ilişkin belirlenen usul-esaslar çerçevesinde düzenleniyor. Rehber adaylarda bu programlara katılabilmeleri için, TC vatandaşı olması, sınav tarihi itibariyle 18 yaşını doldurmuş olması şarttı aranıyor.”
Piyasada rehberlik için öngörülen resmi taban ücreti günlük 270 TL’nin altına inmiyor, ortalada baz fiyat olarak 350 TL alınıyor. Yeni mezunlara bin 500 lira maaş ödeniyorken, profesonel olanlara bu rakam günlük olarak veriliyor. Meslekte 20 yıllık deneyime sahip olan ve niş bir alanda uzmanlaşan deneyimli rehberlerin yıllık ortalama kazancı ise 100 bin dolardan başlayıp 200 bin dolara kadar çıkabiliyor. Mesleğin zirvesindeki isimler, kariyer planı yaparken rehberliği meslek olarak seçeceklere mutlaka çok okumalarını öneriyor. İşte zirvedeki o rehberlerin faaliyet ve diğer önerileri…

Kutuplara bir-iki
Çeşitli gazete ve dergilerde de gezi yazıları yazan rehber Özge Ersu, beş yıldır  NTV Radyo’da da bol ödüllü Laterna adlı müzikal – turistik belgeseli hazırlayıp sunuyor. Ersu, T.C Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık heyetleri, TOBB-DEİK gibi işadamları delegasyonları ve birçok şirketin patronlarına yurtdışına özel turlar düzenliyor. Lüks hizmetleri içeren bu turların başında da Patagonya, Antartika, Kuzey Kutbu gibi uç coğrafyalar öne çıkıyor. Turlarını sosyal medya ve kendi sitesinde duyuran Ersu, “Son beş yılda özellike CIP (Commercially Important Person) çerçevesinde oldukça fazla sayıda işadamı, yönetici ve yatırımcıyı yurtdışında gezdirdim” diyor.
Birçok ödülü bulunan Ersu’nun bu yılki turlarına baktığımızda yılbaşında Viyana’da konser ve  gala içeren turdan Stockholm’de hursky, buz oteli ve kutup dairesine, Dublin, Kopenhag, Malmö’yü içeren Eurovision final gecesinden, Route 66 adıyla ABD’de çöl, kaktüs, ateş, kamp ve country müzikleriyle dolu geziye, edebiyat, şiir, felsefe, savaş devrim aşk tarihinin yoğun tema olarak işlendiği Anna Karanina turunda, ünlü İtalyan şef Fabio Foltran eşliğinde İtalya’ya gurme turuna kadar değişik turlar olduğunu görüyoruz. Buzullar erimeden önce Alaska ve Kanada’ya kadar son derece ilginç turlar da dikkat çekiyor.

Arkeloji ve sanat turlarının rehberi
Fatoş Esra Özal İstanbul Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat tarihi mezunu. Aldığı eğitimden dolayı, Bizans, Osmanlı, Kurtuluş tarihinden güncel tarihe, günlük şehir hayatına kadar geniş bir yelpazede hizmet veriyor.
“Arkeoloji Müzesi, Osman Hamdi Bey, ülkemize kattıklarını paylaşmak ve bir şaheser olarak nitelendirdiğim ‘Kablumbağa terbiyecisini’ misafirlerime büyük bir gururla tanıtıyorum” diyen Özal, sözlerini şöyle sürdürüyor:  “Aya Sofya Müzesi, Sinan’ın muhteşem yapıları, Topkapı Sarayı’nın en mistik yeri olan Harem ile Kapalı Çarşı gibi gezdirdiğim yerlerin mimarisi de önemli bir rol oynuyor.” Gezdirdiği kişilerin tavsiyelerinden dolayı adını ‘Luxe İstanbul’da tavsiye edilen bir rehber arasına yazdıran Özal, son beş yılda aralarında John F.Kennedy Juniour, Butan Karaliçesi, Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanı ve ailesi, Lichtenstein Prensesi Csi Mia den David Curousu bir ay önce Katar Kraliyet ailesi yazar Patricia Grey’i gezdirdiğini söylüyor.

Dan Brown İstanbul’u onunla gezdi
İstanbul ve Anadolu kültür turları uzman rehberi olan Serhan Güngör, Don Brown’u gezdiren rehber olarak tanınıyor. Son günlerde yeni romanında okuyucuları İstanbul’da gizemli bir yolculuğa çıkaracak olan yazar Don Brown, İstanbul’u daha iyi tanımak için Güngör’ü tercih etti. Ayrıca, Eskişehir, Kütahya, Çukurova, Mardin gibi kentlere Anadolu’nun tarihi döneminde sanatsal, mimari ve arkeolojik izleri süren geziler de düzenliyor. Askeri tarihle de özel olarak ilgilendiğini hatırlatan Güngör, “Çanakkale Savaşı ve yüksek lisans tezimin konusu olan Kurtuluş Savaşı alanlarına özel ilgi turları düzenliyorum. Savaş alanları turizmi konusunda Türkiye’de uzmanlaşmış ve akademik çalışma yapmış az sayıdaki rehberden biriyim” diyor.
Turlarını Fest Travel seyahat acentası ile birlikte yaptığını belirten Güngör, son beş yılda aralarında ünlü aktris Meryl Streep, yazar Dan Brown, İngiltere eski dışişleri bakanı David Miliband, aktris Joanna Lumley, BBC’nin ünlü  yemek programları yapımcısı Rick Stein ile  yazar Spencer Johnson’u gezdirdiğini söylüyor.

GAP Turu denince akla ilk o geliyor
Arnika Seyahat acentesinin sahibi İbrahim Tanrıverdi 20 yıllık bir rehber. Ağırlıklı olarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da kültür turlarında uzman bir rehber olarak öne çıkıyor. Son olarak Prof. Dr. Ufuk Uras ve arkadaşlarını gezdirdiğini hatırlatan Tanrıverdi şu bilgileri veriyor: “Uzmanı olduğum bölgelerde sıra dışı turlar düzenliyorum. Geçmiş tarihin yanı sıra, günümüz kültürünü de turlarımda yoğun olarak işliyorum. Turlarımıza katılanlara yöre insanının göçebe hayatından, yerleşik hayata kadar tüm kültürlerini tanıyıp yaşama imkanı sunuyoruz. Turlarımızın duyurusunda yoğun olarak internet ve sosyal medyayı kullanıyoruz. Ayrıca, zaman zaman gezi dergilerin de ilan verdiğimiz oluyor.”
Tanrıverdi rehberliği meslek olarak seçeceklere şu 3 öneriyi yapıyor: İyi bir rehber olmak isteyenler analitik bir düşünce yapısına, iyi bir gözlem yeteneğine ve gelişmiş bir empati yeteneğine sahip olmalı.”

Yurtiçi ve dışında kültür turları düzenliyor
Kendisi için turizmin en güzel alanının kültür turizmi olduğunu vurgulayan Nükhet Everi, ağırlıklı olarak Mardin ve yöresine turlar düzenlediğini belirtiyor. Halen Antonina Turizm ile çalışan Everi, aynı zamanda İstanbul Rehberler Odası yönetim kurulu üyesi ve Mardin Çalışma Komisyonu başkanlığını yürütüyor. “Mardin / Güneş Ülkesi”  adında bir kitabı bulunan Everi, Mardin, Hasankeyf, Urfa, Gaziantep, Antakya, Diyarbakır, Van, Kars, Efes, Troya, Göbeklitepe, Bergama ve Aphrodisias’a kültür turu yapmaktan zevk aldığın söylüyor. “Yurt dışında da en sevdiğim bölge Ortadoğu’dur” diyen Everi sözlerini şöyle sürdürüyor: “En severek yaptığım turlar ise Lübnan turlarıdır. Resim konulu turlar da benim ilgi alanımdadır. Özellikle de Sakıp Sabancı Müzelerinin gerek İstanbul, gerekse Mardin’deki tüm rehberlik işini ben yapıyorum. 1989’dan beri profesyonel turist rehberi olarak çalışıyorum.  Avusturya, Küba gibi ülkelerde de çalıştım. Yaptığım turları çalıştığım acente mail ortamı, web sitesi ve Facebook sayfalarında duyuruyor.  sporcu, siyasetçi ve entelektüel dünyanın önemli bazı isimlerini gezdirdim. Rehberliği meslek edinecek gençlere her zaman kendilerini yenilemeleri, ‘ben oldum’ dememelerini öneriyorum.”

Ünlü siyasetçilere Türkiye’yi tanıtıyor
Ziya Gökmen, öğrencilik yıllarında hep dışişlerinde Türkiye’yi temsil etmeyi hayal etti. Bu hayalini dışişlerinde değil, ama rehberlikte gerçekleştirme şansını yakaladı. Nitekim, yıllardır yurtdışından gelen aralarında siyasetçi, sanatçı ve bilim adamlarının bulunduğu birçok ünlüye Türkiye’yi tanıttı durdu.  Şimdiye kadar aralarında Bill Clinton, Maggie Dailey, Prens Alveled  Bin Talal Bin Abdul Aziz Alsaud, Adriana Lima, Jean Cretien, Bernard Kouchner, Harold Isbell,  Jared Diamond, UNESCO Dünya Mirası Direktörü Francesco Bandarin, John Sexton, Martin Gore, Mastercard CEO’su Ajay Banga, Pepsi Co CEO’su Indra Nooyi ve Peggy Dulany Rockefeller gibi ünlüleri gezdirdiğini söylüyor. Gökmen, misafirlerine Anadolu’da Hristiyanlık, Musevilik geçmişi ve gelişimi, İslamda Heterodoks öğretiler hakkında bilgiler veriyor. Meslektaşlarını yurtiçinde ülkelerini tanıtan birer elçiye benzeten Gökmen, “Bu da rehberlere önemli sorumluluklar yüklüyor. Bu noktadan baktığımızda, bakanlığın turist rehberliği yetiştirmede titiz ve disiplinli davranmasını daha iyi anlayabiliyoruz” diyor.

İstanbul’un uzmanı olarak ünlüleri gezdiriyor
Boğaziçi Üniversitesi’nden tarihçi olarak mezun olan Saffet Emre Tonguç, 26 yıllık rehberlik hayatına 9 kitap ve sayısız ödülü ender kişilerden biri…Kendisini ‘İstanbul uzmanı’ olarak tanımlayan Tonguç,  aşığı olduğu kent hakkında son derece kapsamlı beş kitap yazdı. Koç ve Sabancı Holding tepe yöneticilerini tüm gezilerini onunla yapıyor. Yurtdışından gelen birçok ünlü simaya İstanbul’u gezdiren Tonguç, bunların bir kaçını şöyle sayıyor: “Oprah Winfrey, ABD eski dışişleri bakanlarından Colin Powell ile Madeleine Albright, Calvin Klein, Google CEO’su  Eric Schmidt, Carlo Azeglio Ciampi (İtalyan Cumhurbaşkanı), Ian Schragger (Dizayn otelleri öncüsü, Studio 54’ün kurucusu), Michael Lynn (Yüzüklerin Efendisi’nin yapımcısı), Robert Redford ve Kevin Spacey…”
İki kez en iyi rehber ödülü alan Tonguç, Musevilik tarihi konusunda da uzman olarak misafirlerini gezdiriyor. Hafta sonları İstanbul’un önemli turistik merkezlerine turları düzenleyen Tonguç,  Boğaz turunda ise yalılar hakkında kapsamlı bilgi veriyor. Gezilerini web sitesi www.saffetemretonguc.com ‘da duyuran Tonguç’un “Türkiye’de Görülmesi Gereken 101 Yer” ile  “Avrupa’da Görülecek 101 Yer” adlı kitapları en çok satanlar listesine gidi.

İyi rehber olmanın püf noktaları
TUREB’ten derledğimiz bilgilere göre, profesyonel turist rehberi, tur sırasında tur operatörü veya seyahat acentesi adına tek yetkili. Bunun akıldan çıkarılmaması gerektiğini hatırlatarak diğer püf noktalarını şöyle özetleyebiliriz:
İyi bir rehberin öncelikle ana diline vakıf olması, kokart sahibi olduğu yabancı dilde çok iyi konuşabilmesi gerekiyor. Ayrıca, tarih, arkeoloji, sanat, başta olmak üzere geniş bir genel kültüre sahip olması da aranan diğer özelliklerin başında geliyor. Rehberlik, çok büyük bir bilgi birikimi, onun da ötesinde çok yönlü bir eğitim gerektiryor. Rehberlikte bireyler arası ilişki kurabilmek çok önemli. Bu yüzden dürüst, güvenilir, hoşgörülü, nazik, esprili, bakımlı, dışa dönük olmanın yanı sıra, sosyalleşme, ikna yeteneği yüksek,  grup bilgisi, dinleme ve topluluk önünde konuşabilme gibi yeteneklerinizi mutlaka geliştirmelisiniz.

İyi bir rehber olmak istiyorsanız bunlara dikkat edin!
Rehberliği bir kariyer mesleği olarak görün.
Günümüzün değişen turizm trendlerine bağlı olarak gelişen turizm çeşitlerinde uzmanlaşın.
Alternatif turizm alanlarında yoğunlaşın.
Açılan ‘uzmanlık programlarına’ katılarak belge sahibi olun.
Az bilinen dillerden bir tanesini öğrenerek niş bir pazara yönelin.
Değişik kültürleri tanıyıp anlamaya açık olun. Sürekli tarih, coğrafya, sanat, arkeoloji, sosyoloji, siyasi tarih konularında kitaplar okuyup kendinizi geliştirin.
Akademik bilgilerle yetinmeyin o bilgileri sanat ve eğlenceyle harmanlayıp keyifli hale getirin.
Yeri ve zamanına göre şık, rahat ama profesyonel giyinin.
Türkiye’nin her yerini, Türkiye’nin çevre kültürlerini ve dünyanın önemli kültür merkezlerini mutlaka gezin.
Müze gezin. Her ne konuda olursa olsun, her müzeyi mutlaka bir kere yazılı bilgileri okuyarak gezin.
Misafirlerinizle her zaman empati yapın.
Turlarınız esnasında saygılı, sevecen, yardımsever ve bilgili bir “lider” olun.
Eksiklerinizi görüp kendinizi geliştirmek istiyorsanız, rehberli turlara katılıp bol seyahat edin.
Sabırlı ve saygılı olun, şikayet etmeyin. Kariyer emek, sabır, zaman ve saygı ister.
Meslek odalarınızda, örgütlerinizde aktif olarak çalışın, faaliyetlerine katılın.
Size gelecek ilginç sorular karşısında şaşırmamak için ülkenizle ilgili her ayrıntıyı araştırın.
Rehberliğin eğlenceli ama eğlence olmadığını aklınızdan çıkarmayın.
Rehberliğin zor ve büyük sorumluluk isteyen iş olduğunu unutmayın.
Farklı kültürleri öğrenmeye açık olmak için dünyayı gezip tanıyın.
Anlatacaklarınızı akademik bilgilerle sınırlamayın. Sanatsal ve eğlenceli unsurlarla harmanlayıp, keyifle dinlenecek hale getirin.

Para dergisi 2012 Haziran

Yorum Kapalıdır.