Çin, BeiDou ile GPS alanında ‘ben de varım’ diyor

Çin, Amerikan teknolojilerine bağlı kalmamak adına, her alanda kenti sistemlerini geliştirip duruyor. ABD’nin 90’lı yıllarda geliştirdiği uydu navigasyon ve konumlama sistemi GPS’ye karşı Çin, BeiDou Navigasyon Uydu Sistemi (BDS) ile atağa geçti.

Çin’in geliştirdiği yerli navigasyon uydu sistemi BDS; Amerikan Küresel Konumlama Sistemi (GPS), Rus Glonass ve Avrupa’nın Galileo’su gibi, dünya genelinde kesintisiz konumlama, navigasyon ve zamanlama hizmeti veriyor. Sistemi geliştiren Çinli bilim insanları BDS’nin Çin’in olduğu kadar bütün dünyaya ait olduğunun altını çiziyor.

Projenin kumanda ekibi ((Xinhua/Liu Shiping)

Çince, ‘Büyük Kepçe’ anlamına gelen yıldız deseni kelimesinden türetilen Beidou sisteminin test aşamaları 2011’de başladı. BDS, resmen hizmete girdiği 2012’den beri Tayland, Malezya ve Endonezya gibi birçok Asya ülkesi tarafından kullanılıyor. 27 Aralık 2018’de ise küresel hizmet sağlamaya başladı. Günümüzde sistemin kapsama alanının, doğuda İran’dan batıda Midway Adaları’na, güneyde Yeni Zelanda’dan kuzeyde Rusya’ya kadar uzandığı belirtiliyor. Sistemin kullanım alanlara yıldan yıla genişleyip durdu.

Günlük yaşamı kolaylaştırıyor

Xinjiang Production and Construction Corps, uydu navigasyon cihazlı tarım makinaları kullanıyor ve bu sayede şirketin arazi kapsama oranı yüzde 5 arttı. Çin’in kuzeyindeki Tianjin sınır kapısı da BDS kullanmaya başladıktan sonra konteyner operasyonlarında hatayı sıfıra düşürdü ve bu da işletme maliyetlerini yüzde 20 aşağı çekti. BeiDou çiplerinin cep telefonlarına ve elektrikli bisikletlere takılmasıyla BDS’nin insanların günlük yaşamındaki kullanımı da giderek yaygınlaşıyor. Teknolojiden yaşlıların bakımında bile faydalanılıyor.

Uzmanlara göre, geleceği olması için uydu navigasyon sektörünün kitlesel tüketim ürünlerinde kullanılacak  teknoloji ve uçbirim cihazlarının da geliştirmesi gerekiyor. Çin’de 6 milyondan fazla motorlu taşıt, 30 bin posta ve kargo aracı, 30’dan fazla şehirdeki yaklaşık 80 bin otobüs ile deniz ve nehirler üzerinde 6 bin konumlandırma tesisi Beidou sistemini kullanıyor. Günümüzde Çin’de 900 milyonu aşkın cep telefonu kullanılıyor, bunların akıllı olanlarının yaklaşık yüzde 70’i de BeiDou’yu destekliyor. Tüm telefonların BeiDou cihazlarıyla donatılması halinde, ortaya devasa bir sektörün çıkacağı ileri sürülüyor.

Kısa süre önce 52. ve 53. Beidou Navigasyon Uydusu’nun başarıyla fırlatılmasıyla, Beidou-3 küresel sisteminin çekirdek takımyıldızının konuşlandırılması tamamlandı. 2020 yılında 6 uydunun daha fırlatılmasıyla Beidou küresel navigasyon sisteminin tamamlanması bekleniyor. Böylece Çin, geliştirdiği GPS alternatifi çözümü BeiDou ile 2020’de artık dünyaya ‘bu alanda ben de varım!’ mesajını verecek.

Beidou uydularının tüm dünyayı kapsayan hizmet kapasitesinin kurulmasıyla, dünya çapında kullanıcılara kaliteli navigasyon hizmeti, küresel kısa mesaj iletişimi ve uluslararası arama-kurtarma gibi özel hizmetler sağlanacak. Ayrıca şimdiden tam 120 firmanın haritacılık teknolojisi için BeiDou’yu kullanmak üzere olduğu belirtiliyor.



Yazar: Kerem Kofteoglu
1963’te Mardin’de doğdu. İlk ve lise eğitimlerini İstanbul’da tamamladı. Dünya gazetesinde Reklam Bölümü'nde işe başladı. Sonra İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nı takip eden muhabirlerden biri oldu. Daha sonra sırasıyla Hürriyet Gazetesi’ne bağlı haftalık Ekonomist Dergisi ve Sabah grubunun Para dergisinde çalıştı. Bir dönem Turizm Yazarları Derneği’nin (TUYED) Başkanlığını yürüten Köfteoğlu, halen çeşitli dergilerde serbest gazetecilik yapıp, bazı kurumlara basın ve turizm danışmanlığı hizmeti veriyor.