Xinjianglı Sıradan İnsanın Çabası

Sıradan insanlar kendi basit işlerini yaparlar. Bu, Xinjiang’daki en sıradan yaratıcılık öyküsüdür. Tek tek öyküler birleşince gerçek ve dinamik bir Xinjiang’ı gözler önüne seriyor.

Bu yıl Rus kızı Liliya kendi kapısının önünde iş sahibi oldu. Liliya gerçek Xinjianglı olarak İli Kazak Özerk İli’nin Kulca kentindeki Liuxing (Altı yıldız) sokağı üzerinde “Liuba’nın Lieba’sı” adlı küçük bir dükkân açtı ve dükkânda Lieba adlı Rus ekmeği satışına başladı.

Sokaktan geçen birisi ekmeğin mis kokusunu takip ederek Rus tarzında inşa edilmiş binalar arasından Liliyanın Liebası dükkânını keşfedebilir. Dükkân her zaman müşterilerle doludur. Sokak sakinlerinin anlattıklarına göre, geç gelindiğinde ekmek kalmıyor.

Liliya dükkân açmak amacıyla ilgili olarak, “Küçükken anneannemin yaptığı Lieba ekmeğini çok severdim, büyüdükten sonra anneannemin bu mesleğini devam ettirmek istedim.” dedi.

Lieba dükkânının bulunduğu Liuxing (Altı yıldız) sokağı altıgen şeklinde olma özelliğiyle bilinir. 1934 yılında inşa edilmiş ve toplam yüzölçümü 47 hektarlık alanı kapsayan Liuxing sokağınde Han, Uygur, Rus, Kazak ve Hui gibi etnik gruplardan vatandaşlar yaşıyor.

Eylül 2018’de Liuxing sokağına restorasyon projesinin başlatılmasıyla Liuxing sokağı her geçen gün büyük değişikliklere imza attı.

Küçüklükten beri burada yaşayan Liliya Liuxing sokağının gelecekteki gelişime iyimser baktığı için bu sokak üzerinde Lieba dükkânını açmaya karar verdi.

Günümüzde çok sayıda eski lezzetleri ve eski anıları koruyan Liuxing sokağı, aynı zamanda çok sayıda girişimci barındırıyor. Liuxing sokağında oturan 30’u aşkın aile avlusunda pansiyon, kahvehane ve dükkanlar açarak, 720’i aşkın kişiye evinin kapısında istihdam sağladı.

Liguang sokağı üzerinde yer alan “Gülenden” adlı meşhur dondurma dükkanı işte bunlardan biri.

Gülenden “kar çiçeği” anlamına gelir. Kulcalı dükkân sahibi Wang Cheng dükkândan bahsederken, “Dükkânda yerel üretimli ham maddeler ve yerel dondurma yapma tekniğini kullanıyoruz, günlük ortalama olarak 1000’e yakın dondurma satıyoruz.” diye konuştu.

Eski tadı yeni ticari yolla satıyor

Wang Cheng, şunları anlattı: “Gelecek aşamada evin avlusunda etkileşimli deneyim bölgesi oluşturmanın yanı sıra bazı küçük dondurma seyir aracı satın alarak, dondurmaları Kulca kentinin diğer bölgelerine kadar götürüp satmayı ve ayrıca ülke genelinde üç bölgeyle iş birliği yaparak soğuk zincir üssü oluşturmayı, bu kar çiçeğinin ülkenin çeşitli bölgelerinde açılmasını sağlamayı planlıyoruz.”

Güz mevsimine girilmesiyle Xinjiang turizmi canlılık kazanıyor. “Yinma Zhuangyuan” adlı çiftlik evinin sahibi Ma Yinyin çok meşgul gözüküyor. Yinma Zhuangyuan çiftlik evi Börtala Moğol Özerk İli’ne bağlı Börtala şehrinin Otbulak kasabasındaki Gendeng Yeni Köyü’nde yer alıyor. Tren istasyonua sadece 3 km uzaklıkta olan bu köy oldukça güzel coğrafi konuma sahip.

Doğuştan bahçıvanlar

Xinjianglılara doğuştan bahçıvan derler. Ma Yinyin’in evinin avlusunda yetiştirilen çeşitli çiçekler oldukça güzel çiçek açmış, yetiştirdiği sebzeler de olgunlaşmış durumda. Tüm bunlara bakıldığında ev sahibinin fikirlerini anlamak mümkün. Avlusunun dış duvarları Anhui usulünde yapılmıştı. Ma Yinyin, “Benim avlum da diğer komşuların avluları gibi hükümet tarafından ortak planlanıp tasarlanmıştır.” diyor.

2016 yılında başlatılan Börtala Demir Yolu ve Börtala yeni tren istasyonu inşası fırsatından yararlanarak Gendengliler toplu şekilde taşındı. Bir yıl sonrasında güzel ve yeni bir köy gözler önüne serildi, böylece köylülerin yaşamlarında büyük değişiklikler meydana geldi.

Ma Yinyin, Gendeng Yeni Köyüne taşınmadan önce akşam pazarında tezgâh ve dükkân açmıştı. Yeni köye taşındıktan sonra Ma Yinyin, köy parti komitesinin organizasyonuyla çiftlik evi işletme tecrübesini öğrendi ve köyüne döndükten sonra derhal harekete geçti. Ma Yinyin hatırlarını şöyle anlattı:

“Toplam 400 bin yuanı aşkın yatırım yaptım, bu rakamdan 100 bin yuanı aşkın bölümü faizsiz krediden oluşuyor. Şu an yıllık 150 bin sabit gelir kazanıyorum, böyle olduğunda 3 yılda yaptığım tüm yatırımları geri kazanacağımı tahmin ediyorum.”

Ma Yinyin, tüm deneyimlerini diğer köy sakinleriyle paylaşarak onları da zenginleşmeye teşvik etti. Ma: “Tecrübelerimi herkesle paylaşmaktan gurur duyuyorum çünkü herkes beraber pansiyon işletirse ve birlikte para kazanırsa ancak mutluluk duyarım” diyor. Ma Yinyin gibi girişimcilik öncüsü ve köy kadrosunun teşvikiyle köyde birkaç pansiyon daha açıldı. Ma Yinyin, muhabirimize, “Gelecek sefer buraya geldiğinde her şey bambaşka olacaktır” dedi. (Kaynak: Cri Türk)



Yazar: Kerem Kofteoglu
1963’te Mardin’de doğdu. İlk ve lise eğitimlerini İstanbul’da tamamladı. Dünya gazetesinde Reklam Bölümü'nde işe başladı. Sonra İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nı takip eden muhabirlerden biri oldu. Daha sonra sırasıyla Hürriyet Gazetesi’ne bağlı haftalık Ekonomist Dergisi ve Sabah grubunun Para dergisinde çalıştı. Bir dönem Turizm Yazarları Derneği’nin (TUYED) Başkanlığını yürüten Köfteoğlu, halen çeşitli dergilerde serbest gazetecilik yapıp, bazı kurumlara basın ve turizm danışmanlığı hizmeti veriyor.