Shandong eyaletinin başkenti Jinan’ın 2 bin 600 yıl öncesine uzanan bir tarihi var.Çin medeniyetinin en önemli beşiklerinden biri sayılan Longshan Kültürü’nün temel yerleşim alanı, Jinan’ın doğusunda keşfedildi.

(CHINA TODAY TÜRKİYE)–Jinan’ın Çince’deki birebir anlamı “Jihe Nehri’nin güneyi”. Nehir bugün mevcut değil ama şehir zengin yeraltı suyu kaynaklarına sahip. Bu yüzden Jinan “su kaynakları şehri” olarak tanınıyor.

Ünlü Çinli yazar Laoshe’nin Jinan’da Kış eseri, ortaokulda ders malzemesi olarak okutulduğu için nesillerdir ülkenin en iyi bilinen kitaplarından biri. Sadece 800 küsur karakterden oluşan bu güzel nesir, Jinan’da—ılıman ve güneşli geçen—kış mevsimini büyük bir canlılıkla tasvir ediyor. Jinan’dan arabayla 30 dakika uzaklıktaki

Zhangqiu bölgesinde bir Longshan Kültürü müzesi bulunuyor. Burada yer alan siyah çömlek eşyalar, kahin kemikleri, taş ok başları ve baltalar, sıkıştırılmış topraktan surlar gibi tarihi eserler, Cilalı Taş Devri’ne ait bir kültürü ortaya koyuyor.

Longshan Kültürü’ne ait bu yerleşim yeri, 4 Nisan 1928’de daha sonra arkeolog olacak üniversite öğrencisi Wu Jinding tarafından keşfedildi. Arazide yaptığı gezinti sırasında Wu, Longshan kasabasının üzerine kurulu olduğu araziden seviye olarak üç ile beş metre daha yüksek bir bölge gördü. Wu, bulduğu tabaka tabaka tozla kaplı çömlek parçaları, kabuklar ve hayvan kemiklerinden yola çıkarak buranın tarih öncesi bir yerleşim alanının kalıntılarını içerdiği sonucuna vardı.

TAŞ DEVRİ MEDENİYETİ KEŞFEDİLDİ

Wu bölgeye üç ay sonra geri döndü. Bu sefer de topraktan daha önce benzerine rastlanmamış sağlam taş bir balta ve siyah çömlek parçaları çıkardı. Wu’nun bulguları arkeolojik çevrelerde büyük yankı yarattı. Keşfedilen diğer çömlek ve taş eşyalarla birlikte 4 bin 500 yıl geriye giden bir Cilalı Taş Devri medeniyeti ortaya çıkarıldı.

Üstü bir beceriyle cilalanmış siyah çömlekleriyle dikkat çeken kültüre coğrafi konumundan ötürü Longshan adı verildi. Bu, Cilalı Taş Devri kültürüne ilişkin Çinli bilimciler tarafından yapılan ilk önemli keşif olduğu gibi Çin’in tarih öncesi arkeolojisine ilişkin en dikkat çekici araştırmaydı. Bunun öncesinde Çin’de bulunan kalıntılar arasında fazlasıyla kum içeren, boyanmış ya da kırmızı çömlek eşyalara sık sık rastlanıyordu.

Ama Longshan’da keşfedilen çömlek parçaları, genellikle siyah ya da koyu gri renkteydi, gayet pürüzsüz bir yüzeye sahipti ve bardak, tabak, kavanoz ya da pişirme kabı şeklindeydi. Bazı siyah çömlekler yumurta kabuğu inceliğinde; bunların imalatı için sofistike teknikler ve bin santigrad dereceyi bulan fırın sıcaklıkları gerekiyor. Çömlek imalatında üst düzey bir beceriyi ortaya koyan yumurta kabuğu inceliğindeki bu siyah çömleklerin bugün üretilmesi hiç de kolay değil. Arkeologları şaşırtan bulgular Arkeologlar, siyah çömlek eşyaların yanı sıra incelikli bir şekilde parlatılmış taş bıçaklar, kürekler, keskiler ve kemikten yapılmış aletler buldu.

LONGSHAN KÜLTÜRÜNÜN İZLERİ

Ayrıca Longshan kültürü sahasında Henan eyaletindeki Yin Kalıntıları’nda çıkarılanlara benzer kahin kemikleri bulunması, kazıları yürütenleri bile şaşırttı. Ancak bu hayvan kürek kemiklerinin üzerinde herhangi bir işaret bulunmuyordu.

Sonraki yıllarda da sürdürülen araştırma ve kazılar neticesinde, en sonunda, buranın Longshan kültürü döneminden kalma bir Longshan Kültürü Müzesi Zhangqiu bölgesindeki Chengziya Kalıntıları’nın kuzeydoğu kısmında yer alan bu müze, Shandong eyaletinin tarih öncesi bir yerleşim alanını esas alan ilk müzesi. 3 bin metrekarelik bir sergi alanı bulunan müzede erken Cilalı Taş Devri Xihe Kültürü’nden Han Hanedanlığı’na (M.Ö. 206M.S 220) kadar uzanan farklı dönemlere ait 300’den fazla tarihi eser yer alıyor. Çömlek eşyalar sergilenen eserlerin yüzde 80’den fazlasını oluşturuyor. Bunların en ilginci yumurta kabuğu siyah çömlek kök kabı. Orjinal eser parçalanmış haldeydi ve restore edilmesi çok zordu. Ama müzenin en önemli varlıklarından biri olan bu taklit eser, orjinalin verniklenmiş siyahlığını, aynamsı pürüzsüzlüğünü, kağıt kadar ince ve porselen kadar sağlam olma özelliklerini bünyesinde barındırıyor.

El sanatlarının gayet gelişmiş olduğu bölgede yavaş yavaş metalurji de ortaya çıkıyordu. Kazılarda küçük bronz eşyalar ve bronz eritmekte kullanılan malzemeler de bulundu. Longshan Kültürü bilinmeyen bir tarihe ışık tuttu. Daha sonra bu döneme Longshan Çağı adı verildi.

ZENGİN SU KAYNAKLARI

Üç tarafı dağlarla çevrili Jinan, eşsiz bir jeolojik yapı ve zengin su kaynaklarına sahip havza benzeri bir arazinin üzerine kurulu. Kuzey Çin’de bu kadar çok sayıda su kaynağı bahşedilmiş şehir pek yok. Su kaynakları Jinan’a sadece hayat vermekle kalmıyor, aynı zamanda şehrin doğal güzellikleri ve tarihiyle de içiçe geçmiş durumda. Jinan’ın eski cadde ve sokaklarını kemikleri sayarsak, dört bir yanına dağılmış su kaynakları da ruhunu oluşturur—her bir toprak parçasını durmaksızın besleyen. Eski zamanlardan beri Jinan 72 su kaynağıyla tanınır. Ancak aslında sayı bunun çok üzerinde. Tamamlanmamış istatistikler, 2.6 kilometrekare genişliğindeki eski şehir bölgesinde 300’den fazla su kaynağı olduğunu gösteriyor. Bunlardan biri olan Baotu Su Kaynağı şehrin tam merkezinde yer alıyor; güneyinde Qianfo Dağı, doğusunda Su Kaynağı Şehri Meydanı, kuzeyinde de Daming Gölü bulunuyor. Çin’in bahçecilik tarzlarını birleştiren parktaki su kaynağı havuzunun boyu 30, eni 20 metre. Üç çıkış noktasından saf su fışkırıyor. Parkın çevresinde 30 su kaynağı daha bulunuyor.

Siyah Kaplan Su Kaynağı şehrin kale hendeklerinin güney tarafında yer alıyor. Mağaradan fışkıran su kaplan kükremesi gibi bir ses çıkarıyor ve süs amaçlı taş oyma üç kaplan başının ağzından dökülüyor. Buranın suyu tatlı lezzetiyle de tanınıyor. Yerli halk kaynaktan doldurduğu suyu evine götürüyor.

JİNAN LEZZETLERİ

Shandong, Bohai Denizi ve Sarı Deniz’e komşu. Bunun bir sonucu olarak, çok kaliteli deniz mahsulleri, yemek malzemelerinin tazeliğini koruma eğilimindeki Lu Mutfağı’nın temel bileşenlerinden biri olmuştur. Deniz hıyarı, denizkulağı, balık derisi gibi malzemeler genelde çorbayla birlikte pişirilerek daha da lezzetli kılınır.

Etten meyve ve tahıla kadar her bileşen güzelce eşleştirilir. Ayrıca geleneksel Çin felsefesindeki denge ilkesi, şeker, sirke ve sos kullanımının yanı sıra pişirme sıcaklığının kontrolünde kendini somutlayarak yemeklere ağız sulandırıcı renk ve lezzetler kazandırır. Lu Mutfağı’nda taze soğana pek çok yemek tarifinde rastlanır, Shandong halkının bu sebzeye çok düşkün olmasından ötürü. Örneğin Pekin ördeği kızartması, etin daha da lezzetlenmesi için her zaman doğranmış taze soğanla birlikte ikram edilir. Deniz hıyarı kızartması ve dana eti kızartması büyük miktarda taze soğanla baharatlandırılır. Soğan, et yemeklerinde kullanılan dolgu malzemesinin ve soğuk mezelerin de başlıca bileşenidir. Zhangqiu özellikle kaliteli soğanlarıyla tanınıyor.