- 1 Eylül 2025
- Yayınlayan: Kerem Kofteoglu
- Kategori: Son Yazılar
Oda TV Yazarı Kayahan Uygur, Şanghay İşbirliği Örgütü’nin (ŞİÖ) ABD liderliğindeki Batı kampına karşı alternatif bir birliktelik gibi görünse de üyelerinin değişik siyasal çizgiler izlemeleri nedeniyle örneğin Trump’ın sert ve yırtıcı dış politikasına karşı yeterince caydırıcı bir rol oynayamadığını söylüyor.
Uygur ŞİÖ değerlendirmesine şöyle devam ediyor: “Bu nedenle Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD yönetiminin Çin’e karşı Soğuk Savaş dönemini andıran bir kamplaşma oluşturma çabasına ve açtığı ticaret savaşına karşı dünya ülkelerini etrafına toplamaya çalışıyor. BU, aynı zamanda dünya ülkelerini ve uluslararası ticareti Trump’ın saldırgan çizgisine karşı koruma niteliği taşıyan olumlu bir girişimdir
Çin lideri, bu çerçevede ŞİÖ üyesi ülkelerin işbirliğini esas alıyor. Onların etrafındaki ülkelere de kapıları açık tutuyor. Hatta Türkiye gibi ŞİO çevresinde ikinci halkada kararsız olarak yer alan ülkelere de kapıları kapatmıyor. Xi, bu çerçevede Pazartesi günü yaptığı açıklamada üyeler arasında karşılıklı yarar ve karşılıklı fayda sağlayacak sonuçlar aranması gerektiğini söyledi ve “kalkınma stratejilerimizi daha uyumlu hale getirmemiz ve Kuşak ve Yol Girişiminin yüksek kalitede uygulanmasını teşvik etmemiz gerekiyor” şeklinde konuştu. Üye devletleri büyük pazarlarının ve ekonomik tamamlayıcılıklarının avantajlarından yararlanmaya ve ticaret ve yatırım kolaylığını geliştirmeye çağırdı. Bu uzun bir süreç ve herkes kendi ekonomisini rekabete karşı korumak istiyor.
Şu bir gerçek ki Hindistan, Rusya, Brezilya, Pakistan gibi dev ülkeler ile Çin kendi aralarındaki irili ufaklı ticari, siyasi ve askeri sorunları aşabilir ve büyük ve gerçek bir ticari blok oluşturabilirlerse ABD yönetiminin tüm çabaları sonuçsuz kalacağı gibi bu gelişmenin dünya ekonomisi için önemli yararları olabilir, global bir büyüme ve kalkınma sağlanabilir.
Şanghay zirvesine Erdoğan’ın katılımının ise daha öncekilerden farklı bir sonuç vereceğini sanmıyorum. Ülkemiz için de Şanghay’a üye olan ya da orada bulunan ülkelerle temas etmek dışında önemli bir sonucu olmayacak. Çünkü Türkiye’nin zirve katılımlarının bir türlü arkası gelmiyor. Devamında somut bir sonuç getirmeyen bu katılımların hiçbir etkisi bulunmuyor.
Türkiye ABD’nin sıkı bir müttefiki ve NATO’nun önemli bir üyesi olarak kaldıkça Şanghay İşbirliği Örgütü’ne iyi niyet ziyaretleri giderek fuzuli hale gelmekte. Nitekim Şanghay liderleri ülkelerinin bayraklarıyla toplu olarak verdikleri pozlarda çoğu zaman Türkiye Cumhurbaşkanı’nı aralarına almıyorlar ve bu da ülkemiz için hoş bir manzara ortaya koymuyor. Bir sonraki seferde en azından bu düzeyde bir katılım olmaması gerekir bu durumda diye düşünüyorum.”
