Japonya ve Çin’den araştırmacıların bulunduğu bir uluslararası ekip, kazların evcilleştirilmesinin 7.000 yıl öncesine kadar uzandığını ve kazların evcilleştirilen ilk kümes hayvanları olabileceğini ortaya koydu.

(HANGZHOU-Xinhua) — Bilim insanları arasında kuşların evcilleştirilmesinin tarihi konusunda farklı görüşler bulunuyor. Bazıları, ilk evcilleştirilen kuşların tavuklar olduğunu savunuyordu.

2014 yılında Çinli araştırmacılar, Çin’de keşfedilen ilk arkeolojik tavuk kemiklerinin antik DNA dizilerini bildirmiş ve tavukların 10.000 yıl önce Çin’in kuzeyinde evcilleştirildiğini öne sürmüştü.

Kaz araştırmasının arkasındaki bilim insanlarıysa 2014 tarihli araştırmanın sağlam kanıtlardan yoksun olduğunu söylüyor.

Yeni araştırmada ekip, günümüzde Çin’in doğusundaki Zhejiang eyaleti olarak bilinen bölgedeki Yangtze Nehri Vadisi’nin alt kısımlarında pirinç yetiştiriciliği yapılan 7.000 yıllık bir köy olan Tianluoshan arkeolojik alanında kazı çalışmaları yürüttü. Araştırmacılar, kazı alanında toplam 232 kaz kemiği ortaya çıkardı. Köyün sakinleri avcı-toplayıcı idi.

Kemikleri incelerken çoklu yaklaşımlar kullanan araştırmacılar, evcilleştirmenin kanıt çizgilerini tespit etti.

8-16 haftalık kaz palazlarından elde edilen dört kemik, bu yavruların kazı bölgesinin yakınlarında yumurtadan çıktığını gösteriyordu. Kazlar, vahşi kazlardan evcilleştirilmişti. Zhejiang Eyaleti Kültürel Kalıntılar ve Arkeoloji Enstitüsü’nden araştırmacılara göre, bahar ekinoksundan sonra üremek için Sibirya’nın kuzeyine uçan bu göçmen kuşlar, daha sonra kış için güneye gidiyor.

Araştırmacılar, kaz palazlarının, herhangi bir yerden uçarak gelemeyecek kadar genç olduğunu söyledi. O dönemde Tianluoshan’da vahşi kazların doğal üremelerine imkan veren şartlar yoktu. Dolayısıyla bu kaz palazlarının, evcilleştirildikten sonra dünyaya gelmiş olmaları gerekiyor.

Yetişkin kaz kemiklerinin kimyasal yapısını da inceleyen araştırmacılar, bu kemiklerin kazların içtikleri suya dair kanıtlar içerdiğini keşfetti. Analiz, yetişkin kazların da yerel olarak yetiştirildiğini ortaya koydu.

Çin’in doğusundaki Anhui eyaletinin Feixi ilçesinin Guanting kasabasına bağlı Huangdian köyündeki bir üretim merkezinde beyaz kazları besleyen bir çiftçi, 6 Haziran 2020. (Fotoğraf: Liu Junxi/Xinhua)



Yazar: Kerem Kofteoglu
1963’te Mardin’de doğdu. İlk ve lise eğitimlerini İstanbul’da tamamladı. Dünya gazetesinde Reklam Bölümü'nde işe başladı. Sonra İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nı takip eden muhabirlerden biri oldu. Daha sonra sırasıyla Hürriyet Gazetesi’ne bağlı haftalık Ekonomist Dergisi ve Sabah grubunun Para dergisinde çalıştı. Bir dönem Turizm Yazarları Derneği’nin (TUYED) Başkanlığını yürüten Köfteoğlu, halen çeşitli dergilerde serbest gazetecilik yapıp, bazı kurumlara basın ve turizm danışmanlığı hizmeti veriyor.