Olimpiyat Hayalinden Ekonomik Motora

Bir ülkenin kar ve buza olan tutkusu, nasıl yeni bir kültürel kimlik şekillendiriyor ve trilyonlarca yuanlık bir ekonomik patlamayı tetikliyor? Çin’de kar ekonomisinde yaşanan patlama, bize çarpıcı bir hikaye anlatıyor. Adriaan ve eşi, Aralık 2021’de Jilin eyaletinin Jilin şehrindeki Songhua Gölü Kayak Merkezi’nin yamaçlarında snowboard yaparken.

ZACHARY G. LUNDQUİST /CHINA TODAY – Beijing’in 2022 Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapma hakkını kazanmasından bu yana, Çin’in buz ve kar sporları endüstrisi 2015’te 270 milyar RMB’den 2025’te tahmini 1 trilyon RMB’ye yükseldi

Adrian Smit artık snowboardsuz bir hayatı hayal edemiyor. Bu tutku onun dünyasının merkezine yerleşmiş durumda. Kış sporlarının Çin’de yeni bir kış kültürü oluşturmasına tanık olmaktan heyecan duyuyor. Smit’in yamaçlar hakkında bu kadar coşkulu bir  şekilde konuşmasını dinleyen biri, onun kar sporlarının bir yaşam biçimi olduğu bir bölgede büyüdüğünü düşünebilir, ancak gerçek tam tersi.

Smit ve eşi, 2020 yılında Güney Afrika’dan Çin’in kuzeydoğusundaki Jilin eyaletinin Changchun şehrine, uluslararası bir lisede öğretmenlik yapmak üzere taşındılar. Ilıman kışların yaşandığı bir ülkeden geldikleri için gerçek karı hiç görmemişlerdi. Okulları bir kış sporları gezisi düzenleyip antrenörlük ayarlamayı teklif ettiğinde, Smit kendinden emin bir şekilde reddetti. “Hayır, antrenöre ihtiyacımız yok,” dedi – ancak kısa süre sonra snowboardcuların videolarını internette izledikten sonra bu kararından şüphe duymaya başladı.

Yardım istemek yerine, kararlı çift sonraki dört cumartesi gününü yakındaki bir kayak merkezinde deneme yanılma yoluyla kendi kendilerine öğrenerek geçirdi. Smit, Çincede kayak (滑雪hua xue) ifadesinin neden “滑” (hua, kaymak anlamına gelir) ile başladığını kısa sürede bizzat anladı. Ve karın (雪 xue), hayal ettiğinden çok daha kaygan olduğunu keşfetti.

Bir aylık azimli çalışmanın ardından Smit, temel bilgileri öğrenmiş ve okul gezisi sırasında meslektaşlarını etkilemeyi başarmıştı. İki yıl sonra, COVID-19 pandemisi sırasında eşiyle birlikte Çin’den ayrılmak zorunda kaldıklarında, snowboard sevgileri devam etti. Güney Afrika’ya döndüklerinde, sadece kar bulmak ve ailelerini bu sporla tanıştırmak için komşu ülke Lesotho’nun dağlarına gittiler. Çin’de merakla başlayan bu deneyim, ömür boyu sürecek bir tutkuya dönüşmüştü.

2024 yazında çift, ikinci evleri olarak gördükleri yere geri döndü ve bu sefer Beijing’e yerleşti. Smit’in ilk duraklarından biri mi? Bir snowboard dükkanı; burada önümüzdeki kış için ekipmanlarını aldı ve Çin yamaçlarında yeni anılar biriktirmeye hazırlandı.

Kar Manzarasının Evrimi

Son birkaç yıldır Smit, Çin’in en iyi kayak merkezlerinden bazılarını deneyimledi; bunlar arasında Changchun’daki Maoxiangshan ve Lotus, Jilin şehrindeki Songhua Gölü Kayak Merkezi ve Hebei eyaletindeki Chongli’deki Thaiwoo yer alıyor. Bunlar arasında Songhua Gölü Kayak Merkezi özellikle üzerinde derin bir izlenim bıraktı. Çin’in en büyük kayak merkezi ve büyük bir şehir merkezine en yakın olanı olarak, büyüklüğü erişilebilirlikle birleştiriyor.

Jilin şehri, uzun kar sezonu ve yüksek kaliteli toz karıyla öne çıkan, birinci sınıf bir kayak merkezi olarak yükselmiştir. Songhua Gölü Kayak Merkezi’nde, 55 kilometre uzunluğunda, titizlikle bakımı yapılmış 50 kayak pisti, beş FIS sertifikalı parkur, altı ithal yüksek hızlı teleferik ve sekiz yüzey asansörü bulunmaktadır. Tesis, 220 hektarlık kayak alanında saatte 22.000 ziyaretçiyi taşıyabilmekte ve aynı anda 15.000 konuğu ağırlayabilmektedir.

Smit, tesiste geçirdiği birkaç günlük konaklamaları sevgiyle anımsıyor. “Mükemmel bir tatil ortamı; bir gün kayak yapabilir, ertesi gün kapalı alanda golf oynayarak rahatlayabilir, sonra tekrar kayak pistlerine çıkabilirsiniz,” diye anlatıyor.

Bu eğlence karışımı daha geniş bir değişimi yansıtıyor: kar sporları artık sadece adrenalin arayanlar için değil. Smit, “Kış sporlarının hızlı büyümesiyle birlikte kayak, snowboard ve buz pateni her yaş için aktivite haline geldi” diyor. “Geleneksel kayak ve patenin ötesinde, birçok tesis artık kar kızağı gibi aile dostu seçenekler sunuyor. Bütün ailelerin birlikte karın tadını çıkardığını görmek giderek daha yaygınlaşıyor.”

Şu anda Beijing’de yaşayan Smit, hafta sonları sık sık arkadaşlarıyla birlikte Beijing’in komşusu Hebei eyaletindeki Zhangjiakou şehrinin bir bölgesi olan ve Çin’in kayak cenneti olarak bilinen Chongli’ye seyahat ediyor. Aralarında öncü Wanlong (Chongli’deki ilk kayak merkezi), Olimpiyatlara ev sahipliği yapan Genting Resort Secret Garden, kapsamlı Thaiwoo ve Fulong’un da bulunduğu sekiz kayak merkezine ev sahipliği yapan Chongli, ülkenin kar sporları patlamasını somutlaştırıyor.

Rakamlar çarpıcı bir hikaye anlatıyor. Beijing’in 2022 Kış Olimpiyatları’na ev sahipliği yapma hakkını kazanmasından bu yana, Çin’in buz ve kar sporları endüstrisi 2015’te 270 milyar RMB’den 2025’te tahmini 1 trilyon RMB’ye yükseldi. Ülke genelinde, sadece kayak merkezlerinin sayısı bile 2018’deki 1.133’ten 2024 sonuna kadar 2.678’e çıkarak iki katından fazla arttı.

Veriler ayrıca, 2024-2025 kar sezonunda Chongli’nin 5,2 milyondan fazla turisti ağırladığını ve bu rakamın bir önceki yıla göre %18’lik bir artış gösterdiğini, Wanlong Kayak Merkezi’nin ise tek başına 560.000’den fazla ziyaretçi çektiğini ve bu rakamın da bir önceki yıla göre %16’lık bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor. Geleceğe baktığımızda, kayak merkezlerinin misafir deneyimini geliştirmek için sporu eğlence, aile aktiviteleri ve yarışmalarla harmanlayan yeni “kayak +” modellerini uygulamaya koyduğunu görüyoruz.

Çevrimiçi ilgi artmaya devam ediyor. Yaşam tarzı hizmet platformu Meituan’ın verilerine göre, “Chongli kayak” aramaları Kasım 2025’in ikinci haftasından bu yana yıllık bazda %169 artış gösterdi ve bu da aynı ayın ilerleyen günlerinde Zhangjiakou’daki kültürel ve turistik rezervasyonlarda %25’lik bir artışa yol açtı. Açıkça görülüyor ki, Çin’in kar tutkusu giderek güçleniyor.

Yükselişi Tetikleyen Unsurlar

Beijing’in dağlık eteklerinde 13 kayak merkezi bulunuyor ve bu merkezler, Liu Tong gibi kayak tutkunları için karlı bir oyun alanı oluşturuyor. Beijingli serbest çalışan bir snowboard koçu olan Liu, kayak sporuna ilk olarak on yıl önce internet videoları sayesinde ilgi duymaya başladı; bu merak kıvılcımı kısa sürede tatmin edici bir yan kariyere dönüştü.

Liu’ya göre, son yıllarda Beijing’de snowboard ve kayak sporunun popülaritesi hızla arttı. “Hükümet, Beijing’in Yanqing Bölgesi’ndeki birçok ilkokul ve lisede ücretsiz tanıtım dersleri sunarak, çocukların kış sporlarına küçük yaşlardan itibaren ilgi duymalarını sağlayarak bu artışa katkıda bulundu,” diye açıklıyor. Bu popülarite dalgasından faydalanan Liu, şu anda zamanını iki önde gelen merkezde yarı zamanlı snowboard eğitmeni olarak geçiriyor: Yanqing’deki Ulusal Alp Kayak Merkezi ve komşu Hebei’deki Wanlong Kayak Merkezi.

Çin’deki kış sporları patlamasının ardındaki itici güçler sorulduğunda, Liu hem politikalara hem de altyapıya işaret ediyor. “Hükümetin tatil beldelerinin geliştirilmesine verdiği desteğin ötesinde, kayak alanlarına ulaşım çok daha kolay hale geldi ve ekipman ve hizmetlerin kalitesi büyük ölçüde iyileşti,” diye belirtiyor.

Uygun fiyatlılık da önemli bir rol oynuyor. Smit’in de belirttiği gibi, “Kayak fiyatlarının düştüğü anlamına gelmiyor bu, aksine tüketici aynı fiyata daha zengin bir deneyim elde ediyor. Aynı bilet fiyatıyla, kayak merkezleri artık daha fazla pist ve çok daha çeşitli kar aktiviteleri sunuyor, bu da genel deneyimi çok daha zenginleştiriyor.”

Yeni Bir Kış Kültürü: Kuzeyden Güneye

Çin’de kış sporları dalgası kuzey sınırlarından güney illerine doğru yayılıyor ve buz ve kar etrafında canlı, ülke çapında bir kültür oluşturuyor. Sezon, Xinjiang’ın Altay bölgesinde erken başladı; Koktokay Uluslararası Kayak Merkezi 12 Ekim’de açıldı. 18 Kasım’a kadar Altay’daki dört büyük kayak merkezi de faaliyete geçti. Son yıllarda Altay bölgesi, 30.000 kilometrekarelik bir alanda buz ve kar kaynaklarını geliştirmek için yaklaşık 7 milyar RMB yatırım yaptı.

Uzun zamandır önde gelen kış sporları destinasyonlarından biri olan Jilin eyaletinde, Songhua Gölü, Beidahu ve Changbai Dağları Huamei de dahil olmak üzere ulusal çapta tanınmış birçok kayak merkezi, 15 Kasım 2025’te kış sezonunu resmen başlattı. Bu kış, Songhua Gölü Kayak Merkezi, 150.000 metrekarelik özel kayak pisti ekleyerek, ormanlık alanlar, tümsekli pistler ve inişli çıkışlı pistler gibi çeşitli arazileri özenle tasarladı. Jilin şehrindeki Beidahu Kayak Merkezi, yeni sezon için 150 milyon RMB’yi aşan ön satış rakamlarına ulaşarak, misafirlerine 275 hektarlık alanda genişletilmiş bir kayak deneyimi sunuyor.

Xinjiang’ın batı dağ sıralarından kuzeydoğunun karlı ovalarına kadar, soğuk iklim kaynakları artık bölgesel ekonomileri güçlendiriyor. Heilongjiang’da, ikonik Harbin Buz ve Kar Dünyası 1,2 milyon metrekareye genişledi ve eyalet, 2025-2026 sezonunda Heilongjiang Buz ve Kar Sporları Süper Ligi’ni başlatacak. Jilin, “Buz ve Kar Tüketim Kuponları”, “Buz ve Kar Direkt Ulaşım Hizmetleri” ve “Jilin’e Ziyaretçi Çekme” gibi teşvikler ve girişimlerle katılımı artırıyor ve hem yerel halka hem de turistlere 100 milyon RMB değerinde kupon dağıtıyor.

Liaoning Eyaleti de “Buz ve Kar + Okyanus” gibi “buz ve kar +” girişimlerini birleştirerek ziyaretçilerin kışın Bohai Körfezi boyunca karlı plajlarda ve buzla kaplı resiflerde eğlenmelerini sağlarken, aynı zamanda kayak ve kaplıcalarda rahatlama deneyimini bir arada sunan “Buz ve Kar + Kaplıcalar”ı da derinlemesine inceliyor.

İç Moğolistan Özerk Bölgesi, Hohhot’taki buz ve ışık gösterilerinden Baotou’daki etkileyici “Sarı Nehir Buz Sürüklenmesi Sezonu” etkinliklerine kadar 13 özel mevsimlik aktivite hazırladı. Batı Çin’deki Ningxia Hui Özerk Bölgesi ise bu kış çeşitli tatil yerlerinde buz ve kar temalı 71 aktivite sunuyor; bunlar arasında buz ve kar yarışmaları, kayak deneyimleri ve buzda balık avı gibi birçok etkinlik yer alıyor.

Daha sıcak olan güney bölgelerinde bile, Zhejiang, Jiangsu, Guangdong ve Hunan gibi iller, kapalı buz pistleri ve simüle edilmiş kar tesisleri aracılığıyla bu trendi benimseyerek, iklimden bağımsız olarak kış sporlarını herkesin erişimine sunuyor.

Bu gelişmelerin tümü birlikte ele alındığında, açık bir değişimi göstermektedir: Çin’de kış artık sakin bir mevsim değil, hareketin, sporun ve ekonomik canlılığın yaşandığı, ülkeyi soğuğa karşı ortak bir kucaklaşma içinde birleştiren bir dönemdir.

Yeni Bir Dönem Başlıyor

Çin’in kar sporları sahnesinin yükselişini bizzat görmek için, yılbaşı gecesi Chongli’deki Wanlong Kayak Merkezi’ni ziyaret ettim. 1 Ocak’ta seyahat etme planım, tren biletlerinin tükenmesiyle suya düştü – bu da sezonun artan popülaritesinin bir kanıtıydı. Bunun yerine, 31 Aralık’ta, hızlı bir saatlik tren yolculuğunun ardından Chongli’deki Taizicheng Tren İstasyonu’na ulaştım. Ardından ücretsiz bir servis otobüsü beni tesise götürdü ve sadece yirmi dakika içinde geçiş kartımı aldım.

Kayak pistlerine çıkmadan önce, otelin davetkar yemek alanında enerji depoladım. Burada taze meyvelerden erişteye, yulaf lapasından hamur işlerine ve mantılara kadar geniş ve uygun fiyatlı kahvaltı seçenekleri sunuluyordu.

Hazırlık yaparken, şu anda Şanghay’da çalışan Wuhanlı genç bir snowboardcuyla tanıştım. Kayak yapmak için neden bu kadar uzaklara geldiğini sorduğumda, son iki yıldır snowboard yaptığını ve her yıl kış tatili için Wanlong’a gittiğini açıkladı. “Çin kayak merkezlerindeki yemekler, Avrupa’da gördüklerimden çok daha uygun fiyatlı ve çeşitli,” diye ekledi.

Zirvede, kayakçılar küçük bir restoran ve kafede sıcak yemekler ve içeceklerle ısınabilirken, karla kaplı dağların ve vadilerin nefes kesen manzaralarının tadını çıkarabiliyorlardı. Sıcaklıkların -24 °C ile -10 °C arasına düşmesine rağmen, pistler kış sporları meraklılarıyla dolup taşmıştı. Bu yıl, Wanlong ilk kez yılbaşı gecesi kayak için teleferikleri açık tuttu.

Tatil beldesi, hem Çinli hem de yabancı, genç yaşlı kayakçıların ve snowboardcuların yeni yılı karşılamak için karda toplanmasıyla canlı ve kutlama dolu bir atmosfere bürünmüştü. Chongli yamaçlarında, kış sporlarının yeni bir kültürel geleneği beslediği ve buzlu manzaraları gelişen bir ekonomiye dönüştürdüğü açıkça görülüyordu.