- 24 Ocak 2026
- Yayınlayan: Kerem Kofteoglu
- Kategori: Son Yazılar
Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping’in Yeni Yıl mesajı, ülkenin 15. Beş Yıllık Planını başlatmaya hazırlandığı önemli ve istikrarlı ilerlemelerin yaşandığı yılı özetledi. Xi, 19 Mart 2025 tarihinde Çin’in güneybatısındaki Yunnan Eyaleti’nin Lijiang Eski Kenti’ni ziyaret sırasında yerel halk ve turistlerle sohbet etti.
CHINA TODAY — Xi Jinping, 31 Aralık’ta yayınladığı 2026 Yeni Yıl mesajında, “Ekonomik gücümüz, bilimsel ve teknolojik yeteneklerimiz, savunma kapasitemiz ve bileşik ulusal gücümüzün tümü yeni zirvelere ulaştı” dedi. Xi Jinping, Yeni Yıl mesajında, ülke yeni bir gelişim aşamasının eşiğindeyken, dayanıklılık, ilerleme ve yenilenen güvenle belirginleşen, geçtiğimiz yıl boyunca Çin’in gelişimini özetledi.
2025 yılı sembolik bir anlam taşıyordu. Çin, Japon Saldırganlığına Karşı Çin Halkı Direniş Savaşı ve Dünya Anti-Faşist Savaşı’nın 80. Yıldönümünü kutlayarak, ülkenin küresel barışa yaptığı tarihi katkıyı vurguladı. Aynı zamanda Çin’in, çağdaş kültürel canlılığı uluslararası alanda görünürlük kazandı. Çin cazibesinin yükselişi ve genişletilen vizesiz seyahat politikaları, giderek artan sayıda yabancı ziyaretçiyi çekti. Bu da ülkenin giderek daha açık, kendine güvenen ve kültürel açıdan etkili olduğunu yansıttı.
Yeni yıla bakarken Xi, yüksek kaliteli kalkınmayı teşvik etmek, tüm alanlarda reform ve açılımı daha da derinleştirmek, herkes için refah sağlamak ve Çin’in kalkınma hikayesinde yeni bir sayfa açmak için sağlam adımlar atılması çağrısında bulundu. Bu öncelikler, Çin’in 15. Beş Yıllık Plan dönemine (2026-2030) girerken yol gösterici ilkeler olarak hizmet ediyor.
İnovasyona Dayalı Güçlü Ekonomik Canlılık
Geçtiğimiz yıl, Çin’in ekonomik ve sosyal kalkınma için 14. Beş Yıllık Planı’nın (2021-2025) tamamlandığı bir yıl oldu. Bu dönemde, yüksek kaliteli büyüme istikrarlı bir şekilde ivme kazandı. Xi, son beş yılda Çin’in girişimci ruhu ve azmiyle ilerleyerek birçok zorluk ve sorunu aştığını belirtti. Ülkenin Plan’daki hedefleri gerçekleştirdiğini ve Çin’in modernizasyon yolculuğunda sağlam adımlar attığını kaydetti.
Bu ilerleme, temel ekonomik göstergelerde açıkça görülüyor. Ulusal İstatistik Bürosu’na göre, Çin’in GSYİH’si 2025 yılında 140 trilyon RMB’nin üzerinde rekor bir seviyeye ulaşarak, yıllık bazda yüzde beş artışla büyüme hedefi gerçekleşti. Bu sonuç, küresel belirsizlik ortamında ekonominin dayanıklılığını vurguluyor.
Manşet rakamların ötesinde, inovasyon Çin’in kalkınma sürecini belirleyen belirleyici güç olarak ortaya çıkıyor. Tianwen-2 sondasının derin uzay görevine başlamasından Yarlung Zangbo Nehri’nin aşağı kesimlerinde gerçekleştirilen büyük hidroelektrik projelerine, küresel ilgi çeken yerli olarak geliştirilen büyük yapay zeka modellerinden Çin’in elektronik ve iletişim endüstrisinde ultra yüksek hızlı sinyaller için küresel bir
referans noktası oluşturmasına kadar, teknolojik ilerleme birçok sektörde hız kazandı. Xi bu gelişmeleri “Yenilik yoluyla yüksek kaliteli kalkınmayı canlandırmaya çalıştık” şeklinde özetliyor.
Uluslararası değerlendirmeler bu görüşü destekliyor. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü’nün 2025 Küresel İnovasyon Endeksi’ne göre, Çin dünyanın en yenilikçi ekonomileri arasında 10. sırada yer alıyor. Çin, 24’ü dünyanın en iyi 100 inovasyon kümesi arasında yer alarak inovasyon kümeleri sayısında küresel lider konumuna geldi.
Bu sonuçlar, Çin’in küresel inovasyon ekosistemindeki hızlı yükselişini ve artan etkisini net olarak vurguluyor. Xi, teknolojik yenilik ve endüstriyel inovasyonun derin entegrasyonunun Çin’in gelecekteki büyümesinin merkezinde olduğuna defalarca vurgu yaptı.
5 Mart 2025’te 14. Ulusal Halk Kongresi’nin üçüncü oturumu sırasında, Çin’in doğusundaki Jiangsu eyaletinden milletvekili meslektaşlarıyla yaptığı görüşmede, teknolojik ve endüstriyel inovasyonun yeni kaliteli üretici güçler geliştirmenin temel yolları olduğunu belirtti. 8 Kasım 2025’te güney Çin’in Guangdong eyaletine yaptığı inceleme gezisi sırasında, eyalete yeni kaliteli üretken güçler geliştirmeye odaklanmasını, teknolojik ve endüstriyel inovasyonun derin entegrasyonunu güçlendirmesini ve uluslararası rekabet gücüne sahip modern bir endüstriyel sistem kurmasını tavsiye etti.
Somut sonuçlar şimdiden görülmeye başlandı. 2025 yılında, Çin’in açık kaynaklı yapay zeka modelleri küresel indirmelerin yüzde 17,1’ini oluşturarak ilk kez ABD’yi geride bıraktı. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, yüksek teknoloji sektörünün katma değerli üretimi 2025’in ilk 11 ayında yıllık bazda yüzde 9,2 arttı. Bu da sadece Kasım 2025’te endüstriyel büyümeye yaklaşık yüzde 30 katkı sağladı. Tüm gelişmeler inovasyonun nasıl sürdürülebilir ekonomik ivmeye dönüştüğünü gösteriyor.
Yumuşak Gücün Genişlemesi
Ancak ekonomik güç, Çin’in yükselen küresel varlığının sadece bir boyutu. Buna paralel olarak, ülkenin kültürel etkisi de dünya sahnesinde giderek daha görünür hale geldi. Labubu oyuncaklarının cazibesinden, video oyunu Black Myth: Wukong ve animasyon filmi Ne Zha’nın küresel başarısına kadar, Çin kültürel ürünleri uluslararası izleyicilerde yankı buluyor. Xi, “Kültürel gelişimle manevi yuvamızı beslemeye çalıştık” diyor.
Bu kültürel canlılık hem yurt dışında hem de yurt içinde yansıtılıyor. Yurt dışında, çevrimiçi edebiyat, web dizileri ve video oyunları, Çin’in “yeni üçlü” kültürel ihracatı olarak ortaya çıkıyor ve dünya çapında izleyicileri büyülüyor. Yurt içinde ise müzeler, Çin’in zengin tarihi ve mirasını keşfetmek isteyen giderek artan sayıda ziyaretçiyi çeken önemli kültürel destinasyonlar haline gelmiştir. The Economist dergisi kısa süre önce Çin’i, “ziyaretçi sayısında devasa bir artış ve sergi kalitesinde, özellikle de antik ihtişamda büyük bir sıçrama yaşayan” bir müze patlaması yaşayan ülke olarak tanımladı.
Aslında kendisi de sık sık müzeye giden biri olan Xi, “Kültürel kalıntılara, müzelere ve somut olmayan kültürel mirasın kamuoyunda ilgisi hızla arttı” diyor. Xi 27 Ekim 2025’te, Beijing’deki Saray Müzesi’ndeki Bir Asırlık Yönetim: Yasak Şehir’den Saray Müzesi’ne sergisini ziyaret etti. Müzeden güzel geleneklerini sürdürmesini, kültürel eserlerin halka ait olduğu, halka hizmet ettiği ilkesine bağlı kalmasını, eserlerin korunması, restorasyonunu güçlendirmesini, kültürel eserlerin canlandırılması ve kullanımını artırmaları yönünde bir dizi öneride bulundu.
Kültür ve turizmin entegrasyonu, Xi’nin ülke çapındaki denetimlerinde de önemli bir yer tuttu. 19 Mart 2025’te Çin’in güneybatısındaki Yunnan 19 Mart 2025’te yaptığı ziyaret sırasında, kasabanın kültür, doğal manzara, halk geleneklerinin benzersiz karışımını överek, kültür ve turizmin entegrasyonunun yerel ekonomiyi canlandırdığını belirtti. Kültür ve turizm endüstrisinin sürdürülebilir ve sağlıklı bir gelişim yolunu izlemesi gerektiğini vurguladı.
Benzer bir mesaj, 19 Mayıs 2025 tarihinde Henan Eyaletindeki Longmen Mağaraları’nı incelerken de verildi. Kültür ve turizmin bütünleşmesinin büyük bir potansiyel barındırdığını belirten Xi, kültür turizmi sektörünün yüksek kaliteli bir gelişme göstererek halk için bir dayanak, geçim kaynağı ve mutluluk kaynağı haline gelmesi gerektiğini vurguladı.
Çin Kültürü Yeniliğe Açıktır
Tarihe dayanan ancak yeniliğe açık olan Çin kültürü, yenilenmiş bir canlılıkla parlıyor. Xi’nin özetlediği gibi, gelenek artık modernliği kucaklıyor ve Çin kültürü daha da büyük bir ihtişamla parlıyor. Değişen Dünyada İstikrar Sağlayan Bir Güç Çin’in artan etkisi, küresel katılım yaklaşımında da belirgin. Xi, “Dünyayı açık kollarla kucaklamaya devam ediyoruz” dedi.
2025 yılı boyunca birçok yurt dışı ziyareti gerçekleştirdi, yabancı liderlerle derinlemesine görüşmeler yapıp, önemli uluslararası toplantılara katıldı. Böylece Çin’in diyalog, işbirliği ve ortak kalkınma konusundaki kararlılığını pekiştirdi.
Önemli ülkelerin liderleriyle yaptığı toplantılarda Xi, sorumluluk ve işbirliğini de vurguladı. 30 Ekim 2025’te Güney Kore’nin Busan kentinde ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelen Xi, bugünün dünyasının birçok zor sorunla karşı karşıya olduğunu belirtti. Çin ile ABD’nin büyük ülkeler olarak sorumluluklarını ortaklaşa üstlenebileceklerini, iki ülke ile tüm dünyanın yararı için daha büyük ve somut başarılar elde etmek için birlikte çalışabileceklerini vurguladı.
Xi benzer bir mesajı, 5 Aralık 2025’te Çin’in güneybatısındaki Sichuan eyaletinin Chengdu kentinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir araya geldiğinde verdi. Xi, karmaşık değişiklikler ve kargaşanın damgasını vurduğu uluslararası ortamda, Çin’in uzun tarihi ve derin kültürü olan iki büyük ülke olarak Fransa ile diyalog ve işbirliği yoluyla dünya barışına, istikrarına ve insanlığın ilerlemesine daha fazla katkıda bulunabileceğine inandığını söyledi.
Çin ayrıca daha fazla küresel kamu malı sağlamaya çalışıyor. Xi, 1 Eylül 2025’te Tianjin’de düzenlenen “Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Plus” toplantısında, temel kavramları arasında egemen eşitliğe bağlılık, uluslararası hukukun üstünlüğüne saygı, çok taraflılığın uygulanması olduğunu hatırlattı. Ayrıca insan odaklı bir yaklaşımın savunulması ve gerçek eylemlerde bulunmaya odaklanma yer verdiklerini söyledi. Dolaysıyla ŞİÖ girişimi, Çin’in daha adil, dengeli ve etkili bir küresel yönetişim sistemi vizyonunu ortaya koyuyor.
Uluslararası ortamın Uluslararası ortamın belirsizlikle giderek daha fazla işaretlendiği bir dönemde, Çin’in diplomasi istikrar ve güven aşılıyor. Xi’nin Yeni Yıl mesajında yeniden teyit ettiği gibi, “Çin her zaman tarihin doğru tarafında durur. Dünya barışını ve kalkınmasını ilerletmek ve insanlık için ortak bir gelece topluluğu inşa etmek için tüm ülkelerle çalışmaya hazırdır” Bu vizyon, önümüzdeki yıllarda Çin’in dünya ile ilişkilerini yönlendirecektir.
