- 5 Eylül 2021
- Yayınlayan: Kerem Kofteoglu
- Kategori: Son Yazılar
Zhejiang eyaletinin doğusunda yer alan Ningbo, Zhejiang’ın üç büyük ekonomik merkezinden biri. Zengin bir kültürel mirasa ve uzun bir geçmişe sahip Ningbo’da, Cilalı Taş Devri’nden kalma kültür alanlarının yanısıra Çin’in en eski özel kütüphanesi olan Tianyi Pavyonu bulunuyor.
(CHINA TODAY TÜRKİYE)—Ningbo halkı, entellektüellere saygı duyma ve eğitime önem verme geleneğini çok uzun zamandır devam ettiriyor. Ningbo, ayrıca, Büyük Çin Kanalı’nın güney ucunda yer alan bir deniz limanına sahip. Şehir, sadece Deniz İpek Yolu’nun başlangıç noktalarından biri değil; aynı zamanda 100’ü aşkın ülke ve bölgedeki 600’den fazla limanla bağlantısı olan önemli bir doğu limanı. Ningbo, ayrıca, yurt dışında yaşayan çok sayıda Çinli’nin gayet iyi tanınan memleketi. Yabancı ülkelerde kurulan Ningbo dayanışma dernekleri, şehri dünyanın diğer bölgelerine bağlayan önemli bir köprü işlevi görüyor.

Çin anakarasının sahil hattının tam ortasında ve Yangtze Nehri Deltası’nın güney kanadında yer alan Ningbo, zengin su kaynaklarına sahip; ayrıca nehir ve gölün tortusu bölge toprağını gayet verimli kılıyor. Arkeologlar, 1973’te Ningbo’nun Hemudu kentinde üst üste yığılmış dört farklı kültür katmanı keşfetti. En yaşlı katmanın geçmişi 6 bin-7 bin yıl öncesine geri gidiyordu. Bölgeden onbinlerce kültürel eser çıkarıldı. Ayrıca Çin’in keşfedilen en eski tarım ürünü olan ilk kültür pirinci burada bulundu. Bütün bunlar, 6 bin-7 bin yıl önce Yangtze Nehri’nin alt kollarında gelişkin bir ilkel kültür bulunduğunu ortaya koyuyor. Daha sonra bu kültüre Hemudu Kültürü adı verildi.
Bölgede keşfedilen çok sayıda eser arasında orjinal ahşap tekstil makinaları, kemik düdükler, başka orjinal gereçler, taş ve hayvan kemiğinden yapılmış aletler, çok sayıda çömlek ve ilkel mimari örnekleri bulunuyordu.
Bölge mimarisinde kereste yığınları temel olarak kullanılıyor. Bunun üzerine ahşap destekler yerleştiriliyor ve kaplı zemin yer seviyesinin üzerinde bir temel tabanı oluşturuyor. Sonrasında bunların üzerine sütunlar, kirişler, beşik çatılar inşa ediliyor ve yapı sazdan hasır ve kabuklarla sarılıyor. Uzun bir koridora sahip bu tür yerden yüksek yapılara ayaklık tarzı mimari adı veriliyor ve bunlar güneydeki rutubetli ve yağışlı iklimli uyumlu yapılar. Günümüzde Güneybatı Çin ve Güneydoğu Asya’da hala bu tür binalar görebilirsiniz.
Kazılar sırasında büyük miktarda pirinç de bulundu. Bir çok numune üzerinde yapılan testlerin ardından tarım tarihçileri bunun bir kültür pirinci türü olduğunu tespit etti. Bu da Çin’e pirinç yetiştiriciliğinin Hindistan’dan geldiğine dair eski inancın yanlış olduğunu ortaya koydu. Akademik çevreler, Çin’de kültür pirincinin anavatanında ortaya çıktığına ama tek bir başlangıç noktası bulunmadığına, tarımın kökenlerine dair araştırma alanının genişletilmesi gerektiğine ikna olmuş durumda.
Bölgede 400 bin kadar çömlek de bulundu; bunların bin 221’i sağlam halde kurtarılan çömleklerdi. Bunların en belirgin özelliği, erken karbon siyahı çömlekler olmasıydı. Hemudu’nun ataları, bilinçli olarak kile karbon tozu katarak kilin akmazlığını azaltmış ve verimi artırmıştı. Ayrıca yemek pişirme, diyet, depolama ve su konteyneri gibi farklı kullanım işlevlerine göre farklı çömlek türleri var. Bölgede keşfedilen diğer parçalar arasında taş, kemik ve ahşaptan yapılmış eserlerin yanısıra ilkel sanat yapıtları da bulunuyordu.
Hemudu Alanı’nda ortaya çıkarılanlar, Ningbo’da Cilalı Taş Devri sırasında ileri derecede gelişmiş bir tarım medeniyeti sisteminin şekillendiğini gösteriyor. 7 bin yıl önce Ningbo’nun ataları, yaşam biçimlerini balıkçılık ve avdan yerleşime dönüştürerek yabanıllıktan medeniyete ilerledi. Bu açıdan Ningbo’nun Çin’de tarım medeniyetinin beşiklerinden biri olduğunu söylemek mümkün.
ÖZGÜN DENİZ KÜLTÜRÜ
Eski zamanlarda ulaşımın zorluğundan ötürü su yolları her zaman önemli bir ticaret vasıtası olmuştur. Dünya Kültürel Mirasları arasında yer alan Büyük Çin Kanalı’nın en güneyindeki şehir olarak Ningbo, kanalın denize açıldığı, kanal ile Deniz İpek Yolu’nun kesiştiği noktada bulunuyor.

Büyük Çin Kanalı, Güneyden Kuzeye gıda, Kuzeyden Güneye malzeme transferinin altın su yolu olarak, Çin’in kuzeyi ile güneyi arasındaki karşılıklı etkileşimde ve bu bölgelerin ekonomik ve kültürel kalkınmasında önemli bir rol oynadı. Ningbo, aynı zamanda önemli bir deniz limanı; M.Ö. 3. yüzyıldan bu yana şehirde deniz ticareti yapılıyor ve okyanusların geliştirilmesiyle bu ticaret daha da ivme kazandı.
Ningbo’da ticaret Büyük Kanal ve gemicilik sanayinin gelişmesiyle büyük ilerleme kaydetti. Doğu Asya, Güneydoğu Asya, Batı Asya ve Afrika’ya büyük miktarlarda ipek, çay ve porselen gönderiliyordu. 8. yüzyılda Ningbo, Yangzhou ve Guangzhou, Çin’in önde gelen üç dış ticaret limanı olarak biliniyordu. Ningbo, dünyanın diğer ülkeleriyle yaptığı alışveriş ve ticaretle tanınan bir liman şehri değil sadece; aynı zamanda uluslararası kültürel etkileşime açılan önemli bir pencere.
Şehrin özgün deniz kültürü eserlerinin çoğu hala ayakta. Haishu Bölgesi’ndeki Gulou, şehrin en zengin ticari semtlerinden biri. Semtin doğu kısmında yeşil bir kuşak yer alıyor— Yongfengku Tarihi Eser Parkı, etrafını kuşatan gökdelenlerle olan kontrastı sayesinde özellikle göz alıcı bir yer. Park insanda derinlikli bir tarih duygusu uyandırıyor. Parkta köprü, duvar, kuyu ve su yolu gibi tarihi eserlerin orjinal ölçekli taklitleri var, vatandaşlar bunları gezip görebiliyor. Yerin bir metre altında da toprağa gömülü tarihi eserler bulunuyor.
Parktaki kalıntılar geçmişte büyük ölçekli bir depoydu. Song, Yuan ve Ming hanedanlıklarının ardından, net bir planı bulunan bu büyük ölçekli kalıntılar tamamen korunmuş. Buradan Song ve Yuan hanedanlıkları sırasında Çin’in kuzey ve güneyindeki farklı bölgelerin tanınmış fırınlarında üretilmiş çok sayıda ticari seramik eser çıkarılmış. Bu da Deniz İpek Yolu’nun o dönemde ne kadar gelişmiş ve müreffeh olduğunun tarihi bir teyidi.
Ningbo’daki tarihi kültürel eserler arasında Hemudu Alanı’ndan çıkarılan kanolar, ahşap kürekler ve çömlek tekne modellerinin yanısıra Han Hanedanlığı’na ait ithal eserler, eski Shanglinhu kil fırınında ticaret için üretilmiş seramikler ve Zhenhai’daki sahil koruma bölgesi bulunuyor. Muhtelif kalıntılar toplumun politika, diplomasi, ekonomi, ticaret, liman trafiği ve halk gelenekleri gibi bir çok veçhesini yansıtıyor.
Günümüzde Ningbo Limanı, Şanghay uluslararası nakliye üssünün önemli bir parçası. Şehrin 100’ü aşkın ülke ve bölgedeki 600’den fazla limanla deniz bağlantısı bulunuyor.
ENERJI İŞ DÜNYASI
Orta Çin’in ticaretten ziyade tarımı özendiren geleneksel tarım medeniyetinin aksine okyanus ticareti Ningbo halkının tarım ve ticareti aynı anda teşvik eden bir bölgesel kültür oluşturmasına imkan tanıdı. Yerel Doğu Zhejiang Okulu, Ningbo’da meta ekonomisinin gelişmesine ideolojik destek sağladı.
389 bin ton demir cevheri taşıyan dev bir gemi, yedi römork kullanarak Zhoushan limanına yanaşıyor.

Doğu Zhejiang Okulu, sekterliğe düşmeden uyumlu ve yenilikçidir. Akademik araştırmanın topluma hizmet etmesi gerektiğini savunur ve Çin’de modern ve denizaşırı (özellikle Japonya ve Güneydoğu Asya’da) akademinin gelişimine büyük etkisi olmuştur. Okulun ideolojik kavramları, Ningbo’da meta ekonomisi ve meta toplumunun gelişim trendiyle uyumludur.
Ayrıca şahsiyeti, bireyselliği, yeteneği, faydayı ve pratikliği vurgulayan bu kavramlar, Zhejiang’ın insancıl ruhunun temel karakteristiğini oluşturur. Gelişmiş bir meta ekonomisi, faydacı ve pragmatik bir gelenek, açık deniz ticaretiyle birleşerek Ningbo’yu kalkınmış bir ticari bölge haline getirdi ve şehir modern dönemde dünyaya açılmak isteyen Çinli işinsanları için en ön saflara yerleşti. Ningbo Confraternity (Ningbo Dayanışması), modern Çin tarihinin en etkili iş gruplarından biri. Ming Hanedanlığı döneminde Ningbo’lu tüccarlar Beijing’deki geleneksel Çin tıbbı, giyim sanayii ve bankacılık sektörünün kontrolünü elinde bulunduruyordu.
Modern dönemde de Batılı modern sanayi medeniyetininin öğrenilmesine öncülük yapan, Çin’de ticaret ve sanayinin gelişmesine büyük katkıda bulunan Ninbo’lu işinsanları, Çin’de ilk modern bankanın yanısıra ilk Çin sermayeli gemicilik şirketini ve mülkiyeti Çin’e ait ilk makina fabrikasını kurdu. Ningbo’lu işinsanları dünyanın dört bir yanına dağılmış durumda ve çoğu dünya çapında nüfuza sahip.

Ningbo Dayanışması’nın bu kadar uzun ömürlü olmasının en önemli nedeni, zorlu girişimcilik süreçleri için eşsiz ve etkili bir kültür oluşturması. Konfüçyusçu “dürüstlük ve doğruluk” geleneğini temel alan bu kültür, Ningbo’nun yöreye has öncü, yenilikçi, uyumlu ve kapsayıcı deniz kültürüyle bütünleşiyor.
Örneğin 1669’da Tongrentang eczanesini kuran Ningbo Yue ailesi, “ilacın hazırlanması karmaşık da olsa kimse emekten tasarruf etmeye, ilaç pahalı da olsa kimse malzemeden çalmaya yeltenmesin” kadim ilkesine hala bağlı. Bu özdisiplin hiç bir hata yapılmamasını sağlıyor.
Bu eski marka, Ningbo Dayanışması’nı en iyi temsil eden kuruluşlardan biri. Şirket yönetiminde dürüstlük temel alınıyor ve doğruluk sayesinde kara geçiliyor. Bu, Ningbo’lu tüccarların geçmişten beri sadık kaldığı ve bugün bile denizaşırı ülkelerdeki Ningbo Dayanışması’nın temel ahlaki değer olarak benimsediği bir prensip. Müzede Hemudu kültüründen modern döneme kadar uzanan geniş bir zaman dilimine ait 60 binden fazla kültürel eser sergileniyor; bunların arasında değerli bronz eşyalar, porselenler, bambu oymalar, yeşim aşı, kaligrafi ve resimler, altın ve gümüş eşyalar, halk sanatı ürünleri bulunuyor. Müze, Ningbo’nun 7 bin yıllık medeniyet tarihini sergilemekle kalmıyor, yerel geleneklerini de tanıtıyor.