Mobil internetten ödeme alışkanlığı Çinlilerin günlük yaşamını değiştirdi. Bu alanda piyasanın büyük bir bölümü Alipay ve WeChat Pay’in QR kod tabanlı çözümleri tarafından kontrol ediliyor. Potansiyeli gören ABD devi PayPal, Çin pazarına girdi, burada başarılı olup olmayacağı tartışılıyor.

Amerikan şirketi Eylül 2019’da Çin merkez bankasından üçüncü parti ödeme hizmet sağlayıcı izni olan GoPay’in yüzde 70’lik hissesini satın alarak ülkeye giriş yaptı. PayPal Başkanı Dan Schulman, şirketten yapılan açıklamada “dinamik bir pazara katılmanın önemli bir adım” olduğuna dikkat çekti. PayPay yönetimi, 31 Aralık 2020’de PayPal, GoPay’in geriye kalan yüzde 30’luk kısmını da alarak şirketin tümüne sahip oldu.

Uzmanlar, PayPal’ın bu girişiminin Çin’in finans sektörünün yabancılara istikrarlı bir açılma ve bir ilerlemeyi müjdelediğini düşünüyor. Aslında PayPal’ın Çin pazarına girişi 2004 yılına kadar uzanıyor. Çin hükümetin ödeme kurumlarına yabancı yatırıma yönelik kısıtlamaları kaldırıp yeni kurallar getirmesiyle PayPal yönetimine şirket satın almanın kapılarını araladı.

Çin İnternet Ağı Bilgi Merkezi’ne göre, Haziran 2020’ye kadar Çin’deki İnternet nüfusunun yüzde 85,7’si, başka bir deyişle 805 milyon kişi çevrimiçi ödeme yapıyordu. Mobil ödeme kullanıcıları, mobil İnternet kullanıcılarının yüzde 86’sına denk gelen 802 milyona ulaştı.

Dev pasta iştah kabartıyor

ABD’li danışmanlık firması Frost ve Sullivan, Çin’in çevrimiçi ödeme pazarının 2023 yılında 96.73 trilyon dolarlık hacme ulaşacağını tahmin ediyor. PayPal Başkanı Schulman, pazarın sahip olduğu dev potansiyelden dolayı şirket satın aldıklarını belirterek “Bu girişim, Çin finans kurumları ve teknoloji platformları için daha güçlü bir ortak olmamızı sağlayacak. Çin’in e-ticaret ve ödeme ekosisteminin büyümesine katkıda bulunmayı dört gözle bekliyoruz” diye ekledi.

Finans uzmanlar, yabancı kurumların girişinin kazan-kazan sonucuna sahip olacağına inanıyor. Çin’in güneyindeki Guangdong Eyaletine bağlı Shenzhen merkezli finansal hizmetler şirketi Merchants Union Consumer Finance’in baş araştırmacısı Dong Ximiao, adil bir rekabet ortamı yaratıldığını, kaynak tahsisinin verimliliği artırıp hizmetleri iyileştireceğini söylüyor. Yabancıların Çin’in ödeme hizmetleri pazarına erişiminin kolaylaştırılması ve finans piyasalarının dışa açılmasına destek olacağına da inanılıyor.

Sınır ötesine açılma

Çin’in kuzeybatısındaki Tibet Özerk Bölgesi, Lhasa’daki bir dükkanda WeChat Pay ile alışveriş yapan bir kişi market alışverişi için ödeme yapıyor (XINHUA)

Çevrimiçi ödeme çözümlerinde küresel bir lider olmasına rağmen PayPal’i Çin pazarında bazı zorluklarla karşı karşıya kalacağı belirtiliyor. Araştırma şirketi iResearch’e göre, Alibaba Group’un finans kolu Ant Group’un sahibi olduğu Alipay ve WeChat Pay’i içeren Tencent’s Tenpay, 2020’nin ilk çeyreğine kadar Çin’in mobil ödeme pazarının hâkimi durumdalar.

Kredi kartlar araştırmacısı Dong Zheng, Çin pazarının yabancı kurumlar için büyük bir pasta oluşturduğunu anımsatarak “Ancak yoğun rekabet içeren olgun bir pazardır.

Küresel standartlarla karşılaştırıldığında, yerel hizmet sağlayıcıların komisyonları daha düşüktür. Dolayısıyla PayPal’ın Çinli rakipleriyle rekabet etmede bir avantajı yoktur” diyor. Günümüzde PayPal, dünyada 200’ü aşkın ülke ve bölgede faaliyet gösteriyor. 360 milyondan fazla aktif kullanıcısı vardır ve 100 farklı para birimiyle hizmet veriyor. Şirketin Çin’deki varlığı, mevcut kullanıcı tabanı ve bu ülkeden sınır ötesi ticarete geçmenin yolunu açacak. Çin’in finans sektörü geniş alana yayılınca, VISA, MasterCard ve American Express gibi küresel kredi kartı şirketleri de piyasaya girebilir.

Bu da Çinli tüketicilere sınır ötesi tüketim için daha fazla seçenek sunabilir. Araştırmacı Dong Zheng, PayPal’ın sınır ötesi işlemlerde bu kuruluşlarla istikrarlı bir iş birliğine sahip olduğunu ve bunun avantaj olacağını vurguluyor.

Geçen yıl American Express hem Çin’de hem de yurtdışında yuan cinsinden kredi kartı işlemlerini yapma iznini alan ilk yabancı şirket oldu. PayPal’ın, Alipay ve WeChat Pay gibi Çinli muadilleriyle rekabet etmek yerine, uluslararası kredi kartı kurumlarının Çin pazarına girdikten sonra ortaya çıkacak fırsatlara odaklanacağı tahmin ediliyor. İzin verilen işlemler, Çin’de harcama yapan yabancı kullanıcılar ve yerli halk ile şirketlerin sınır ötesi ödemeleri için ödeme hizmetlerini içeriyor.

Kıdemli analist Wang Pengbo, “PayPal’in sınır ötesi turizm ve e-ticarete dayanarak, uluslararası ödeme ağını Çin’in ödeme ekolojik sistemine bağlaması mümkündür. Bu da onun küresel kredi kartı kuruluşlarıyla daha yakın iş bağları geliştirmesini sağlayacaktır” diyor.

Bazı uzmanlar, yabancı yatırıma izin verirken, Çinli sınır ötesi ödeme hizmeti sağlayan şirketlerin de yurtdışına çıkıp uluslararası hizmet kapasitelerinin güçlendirmelerinin teşvik edilmesini öneriyor. Çinli şirketler de böyle düşünüyor. Çinli tüccarların sınır ötesi ödemelerini kolaylaştıran Şanghay merkezli ödeme platformu XTransfer’in CEO’su Bill Deng, “Sınır ötesi işlerde kendimizi Çin’in PayPal’ı olarak görüyoruz” diyor. (Kaynak: (Zhang Shasha’nın Beijing Review’deki yazısından özetlendi)



Yazar: Kerem Kofteoglu
1963’te Mardin’de doğdu. İlk ve lise eğitimlerini İstanbul’da tamamladı. Dünya gazetesinde Reklam Bölümü'nde işe başladı. Sonra İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nı takip eden muhabirlerden biri oldu. Daha sonra sırasıyla Hürriyet Gazetesi’ne bağlı haftalık Ekonomist Dergisi ve Sabah grubunun Para dergisinde çalıştı. Bir dönem Turizm Yazarları Derneği’nin (TUYED) Başkanlığını yürüten Köfteoğlu, halen çeşitli dergilerde serbest gazetecilik yapıp, bazı kurumlara basın ve turizm danışmanlığı hizmeti veriyor.